Historia
W 1927 roku podjęto ostateczną
decyzję o wyborze rkmu Browninga jako zasadniczego typu lekkiej
broni maszynowej dla Wojska Polskiego i zakupie kilku tysięcy sztuk
partii wstępnej oraz licencji na ich wytwarzanie w kraju. Wybrano
ulepszoną przez Belgów wersję amerykańskiego karabinu
Browninga z 1918 roku, a oznaczony wz. 24.
Po zawiłych historiach z belgijską
firmą FN, wskutek nie wywiązania się przez nią z warunków
umowy, strona polska rozwiązała z nią umowę. Spowodowało to
opóźnienie rozpoczęcia produkcji broni. Rkm otrzymał w
Polsce oznaczenie wz. 28, a uruchomienie produkcji powierzono
Państwowej Fabryce Karabinów w Warszawie. Pierwsze
egzemplarze rkmu wykonana w całości w kraju w styczniu 1929 roku.
Na początku 1930 roku rozpoczęła się produkcja seryjna. Przed
wprowadzeniem go do produkcji broń przystosowano do wymogów
WP. Zmieniono typ amunicji na 7,92 systemu Mausera, zmieniono długość
lufy (611 mm), nóżki dwójnogu otrzymały płozy
zamiast ostróg. Przerobiony został układ celowniczy – z
przeziernikowego na szczerbinkowy.
Cały czas starano się udoskonalić
jego konstrukcję. Początkowo poprawiono działanie regulatora
gazowego i tłoka, wprowadzono nowy wyrzutnik oraz zmieniono sprężynę
zaczepu kurkowego. Wzmocniono połączenie lufy z komorą zamkową. W celu
lepszego przystosowania rkmu do strzelania z pozycji leżąc
zmieniono kształt kolby. Zaopatrzono również muszkę w
pierścieniową osłonę.
Pewną
części egzemplarzy
przystosowano do strzelań p-lot przez dodanie wspornika muszki
kołowej wz. 29. W kraju wyprodukowano łącznie 10110 sztuk
tego świetnego rkmu.

Przeznaczenie
Browning wz. 28 był podstawową bronią
wsparcia drużyny piechoty. Oceniano go niezwykle wysoko za jego
walory użytkowe, zwłaszcza za niewielką masę, dobrą manewrowość
ogniową i jakość wykonania. Był bronią prostą w obsłudze i
mało wrażliwą na zacięcia i uszkodzenia. Niewymienna lufa stanowiła
jednak spory mankament broni przeznaczonej na prowadzenie
intensywnego ognia. Zalecano żeby w czasie przerw w prowadzeniu
ognia suwadło pozostawiać w położeniu tylnym oraz lufę okrywać
mokrymi szmatami. W celu szybkiego ładowania magazynków w
warunkach polowych opracowano specjalny ładownik, który
umożliwiał napełnianie magazynka z pięcionabojowych łódek
kb Mausera.
Obsługa i
jednostka ognia
Obsługę
(a nie jak to niektórzy mówią sekcję) rkmu Browning
wz. 28 stanowi, w drużynie piechoty, 4 żołnierzy:
-
karabinowego
-
celowniczego
-
pierwszego amunicyjnego
-
drugiego amunicyjnego
Jednostka
ognia wynosi 500 nabojów w 25 magazynkach. 5 z nich
nosił w dwóch potrójnych ładownicach, na pasie,
celowniczy (w szóstej ładownicy niezbędnik), pozostałe 20
magazynków, znajdujących się w 4 brezentowych torbach na
ramię, nosi dwóch amunicyjnych. Amunicyjni ponadto
uzupełniają zapas amunicji z biedki amunicyjnej plutonu. Torby te
podczas przemarszów noszą również inni żołnierze drużyny.
Działanie rkmu
Rkm
wz. 28 jest bronią automatyczną,
działającą na zasadzie wykorzystania energii gazów
prochowych odprowadzanych z lufy. Gazy te działając na tłok,
wprowadzają w ruch mechanizmy broni. Zamek jest ryglowany dźwignią
kolankową połączoną poprzez dźwignię z kurkiem suwadła.
Rączką
zamkową napina sie zamek. Napinacz odciąga suwadło
do tyłu, aż zaskoczy ono na zaczep spustowy. Po odciągnięciu
zamka należy ręcznie popchnąć rękojeść w położenie
wyjściowe. Ściągnięcie spustu zwalnia suwadło z zaczepu i pod
wpływem sprężyny umieszczonej w kolbie rusza ono do przodu.
Podajnik zamka dosyła naboje do komory nabojowej. Podczas napinania
zamka automatycznie otwierane jest okno wyrzutnicy. Strzelanie
prowadzi się z zamka otwartego. Strzelania ćwiczebne odbywa się przy
pomocy odrzutnika, który ma za zadanie miażdżenie drewnianego pocisku
naboju ślepego w ten sposób
zwiększał siłę odrzutu wobec słabszych ładunków
prochowych amunicji ślepej.
Mechanizm
spustowy umożliwia
prowadzenie ognia pojedynczego lub ciągłego. Dźwignia
bezpiecznika-przełącznika rodzaju ognia znajduje się po lewej
stronie komory zamkowej. Broń zasilana jest z dwurzędowego
magazynka pudełkowego o pojemności 20 naboi, podłączonego od
dołu.
Budowa
Rkm posiada masywną, użebrowaną,
lufę, zwężającą sie ku wylotowi. Jest ona osadzona przy pomocy gwintu w
komorze zamkowej. Na koncu lufy montuje się tłumik
płomienia zwany potocznie lejkiem (z racji stożkowego kształtu),
badź specjalny odrzutnik do strzelania amunicją ćwiczebną. Komora
zamkowa mieści zamek z iglicą oraz
suwadło
połączone żerdzią z osłabiaczem odrzutu. Od dołu podłączone jest
urządzenie spustowe. Rura gazowa umieszczona jest
pod lufą,
a na niej drewniana nakładka. Na rurze gazowej jest zamocowany
dwójnóg oraz strzemię pasa nośnego. Kolba,
posiadająca stalowy trzewik, wykonana z drzewa orzechowego mieści w
środku mechanizm osłabiacza odrzutu wraz ze sprężyną
powrotną.
Przyrządy
celownicze składają się z
muszki (umieszczonej na końcu lufy) i ramkowego celownika ze
szczerbinką (osadzonego na końcu komory zamkowej). Przy strzelaniu na
odległość do 300 m używano celownika stałego.

Dane
techniczne
Kaliber
7,92 mm
Długość:
Długość
broni 1110 mm
Długość
lufy 611 mm
Masa:
Masa
broni 9 kg
Masa
lufy 2,45 kg
Masa
magazynka bez nb 0,26 kg
Masa
magazynka z 20 nb 0,72 kg
Celownik:
Najniższy
300 m
Najwyższy
1600 m
Prędkość
początkowa pocisku 815 do 850 m/sek.
Szybkostrzelność:
Szybkostrzelność
praktyczna 200 250
strz./min, przy strzelaniu seriami 3 - 5
pocisków
80 strz./min
Szybkostrzelność
teoretyczna 600
strz./min
Ilość
bruzd - 4
Skuteczność
ognia:
Cele
małe 800 m
Cele
większe 1200 m
Zdjęcia przybornika pochodzą z serwisu aukcyjnego Ebay.
Źródła: A.
Konstankiewicz "Broń strzelecka..." Lublin 2003
Z. Gwóźdź,
A. Zarzycki "Polskie konstrukcje broni strzeleckiej" SIGMA NOT 1993
"Podręcznik
dowódcy plutonu" wydanie 1938
Użyto rysunku i zdjecia autorstwa pana Adama Jońcy
Pitt
Przemysław Michalski